Dịch máy, đang được duyệt lại. Mọi góp ý sửa lỗi đều được hoan nghênh.
Cuộc đời Thánh Martinô · Lời dẫn nhập
Lời mở đầu của Người dẫn chuyện: Con người đằng sau huyền thoại
Ở phần lớn châu Âu, cứ đến ngày 11 tháng 11 là cái tên Thánh Martinô lại trở về trong những câu chuyện thường ngày, mang theo mùi hạt dẻ nướng, rượu vang mới, những đám rước đèn lồng và những ngày nắng ấm dịu dàng trái mùa mà rất nhiều dân tộc gọi là “Mùa hè Thánh Martinô”. Hầu như ai cũng biết hình ảnh người lính Rôma trẻ tuổi cưỡi ngựa, vào một ngày đông giá buốt, đã dùng gươm cắt đôi chiếc áo choàng của mình để đắp cho một người hành khất đang run lên vì lạnh.
Điều ít người biết là Thánh Martinô thành Tours (khoảng 316/336 – 397 sau Công nguyên) không phải là một bóng hình mờ ảo bước ra từ truyền thuyết thời Trung cổ. Trái lại: ngài là một trong những nhân vật được ghi chép đầy đủ nhất của Đế quốc Rôma hậu kỳ. Tiểu sử của ngài — Cuộc đời Thánh Martinô (De vita beati Martini) — được viết ngay khi ngài còn sống, bởi một người quen biết ngài tận mặt, từng ngồi ăn cùng bàn và trò chuyện rất lâu với ngài: Sulpicius Severus.
Sulpicius Severus (khoảng 363 – khoảng 425) là một luật sư xuất sắc, một nhà hùng biện lừng danh và là một quý tộc xứ Aquitania, ở miền tây nam nước Pháp ngày nay. Khi ông quyết định viết cuốn sách này, vào khoảng năm 396, Đế quốc Tây Rôma đang trải qua một cuộc biến đổi sâu sắc. Kitô giáo đã thôi là một tôn giáo bị bách hại và trở thành đức tin chính thức của các hoàng đế; ở các thành phố, những giám mục đầy thế lực ngày càng nhiều, mặc đồ lụa và quen dự tiệc trong triều, trong khi ở các làng quê (pagi) dân chúng nông thôn vẫn tiếp tục thờ kính những cây thiêng và các vị thần Celt–Rôma xưa cũ.
Giữa thế giới đang đổi thay ấy, Martinô là một cớ vấp phạm thực sự đối với giới thượng lưu: một cựu sĩ quan cận vệ hoàng đế đã từ chối chiến đấu, mặt đối mặt với hoàng đế tương lai Julianô; một người bị dân chúng lừa để đưa đi làm giám mục thành Tours, nhưng không bao giờ chịu sống trong dinh giám mục, mà thích một túp lều gỗ và chiếc áo thô bằng lông lạc đà hơn. Ngài là người đã hôn những người phong cùi ở cổng thành Paris, đã đương đầu với các hoàng đế ở Trier, lột mặt nạ những kẻ bịp bợm và thậm chí còn khiến các nhà thần học nghiêm khắc nhất phải sửng sốt khi nói rằng ngay cả chính Ma quỷ cũng sẽ được Thiên Chúa tha thứ, nếu nó có khả năng sám hối.
Trong ấn bản này, toàn bộ bản văn của Sulpicius Severus đã được viết lại bằng tiếng Việt đương đại, rõ ràng và tự nhiên, đồng thời giữ trung thành từng tình tiết và chi tiết của nguyên bản Latinh. Cuối mỗi chương, tôi sẽ đồng hành cùng bạn trong vai người dẫn chuyện để giải thích các tập tục quân sự của Rôma, địa lý thời ấy, bối cảnh chính trị và văn hóa của thế kỷ IV — những chi tiết vốn hiển nhiên với độc giả thời Sulpicius, nhưng nay lại giúp chúng ta rất nhiều để cảm nhận sức mạnh phi thường của câu chuyện này.