Machinevertaling, wordt nog nagekeken. Verbeteringen zijn welkom.
Het leven van Sint-Maarten · Hoofdstuk X
De bisschop die in een houten hut woonde: de stichting van Marmoutier
Toen hij eenmaal bisschop was geworden, kan ik nauwelijks woorden vinden om de zielengrootheid te beschrijven die Martinus toonde. Hij bleef precies dezelfde man die hij altijd was geweest: dezelfde nederigheid van hart, dezelfde armoede in zijn manier van kleden. Vol natuurlijk gezag en innemendheid vervulde hij ten volle de verantwoordelijkheden van een bisschop, zonder ooit het eenvoudige, sobere leven van een monnik op te geven.
In het begin woonde hij nog in een kamertje dat aan de kerk van de stad was vastgebouwd. Maar omdat hij de voortdurende stroom mensen die bij hem kwamen aankloppen niet kon verdragen, besloot hij een klooster te stichten op ongeveer drie kilometer van Tours. De plek was zo stil en verborgen dat ze de woestijn zelf leek: aan de ene kant rees de steile wand van een rotsklif op; aan de andere kant omarmde de Loire de kleine vlakte in een zachte bocht. Er was maar één pad om er te komen, en zelfs dat was heel smal.
Martinus bouwde voor zichzelf een eenvoudige hut van hout en gevlochten takken, en verschillende monniken deden hetzelfde; de meesten groeven hun onderkomen echter rechtstreeks uit in de zachte rots van de helling. Er woonden tachtig leerlingen, allemaal vastbesloten het voorbeeld van hun meester te volgen. Niemand bezat iets; alles was van iedereen, en het was verboden wat dan ook te kopen of te verkopen, in tegenstelling tot wat veel andere monniken al deden.
Niemand oefende er een ambacht uit, met één enkele uitzondering: het overschrijven van boeken – een taak die aan de jongsten werd gegeven, zodat de ouderen zich volledig aan het gebed konden wijden. Bijna niemand verliet zijn cel, behalve op het uur van het gezamenlijke gebed. Allen gebruikten aan het eind van de dag, zodra het vasten voorbij was, samen één enkele maaltijd, en niemand dronk wijn, tenzij hij ziek was en het als medicijn nodig had. Bijna allemaal droegen ze ruwe tunieken van kameelhaar; zachte stoffen dragen gold daar als een ernstige fout – wat des te indrukwekkender is als we bedenken dat veel van die monniken uit adellijke families kwamen, in weelde waren opgevoed en uit vrije wil voor dit harde en nederige leven kozen. Later zagen we verscheidenen van hen bisschop worden; welke stad of welk bisdom droomde er immers niet van een priester aan het hoofd te hebben die in het klooster van Martinus was gevormd?
Het toevluchtsoord dat Martinus op twee Romeinse mijl (ongeveer 3 kilometer) van Tours inrichtte, ingeklemd tussen de kalksteenhelling en de Loire (Liger), zou de beroemde abdij van Marmoutier (Maius Monasterium) worden. De rots van die Loire-oever is tuffeau, een witte kalksteen die makkelijk uit te graven is en waarin je vandaag de dag nog steeds de grotten kunt bezoeken die de monniken van Martinus hebben uitgehakt!
In dit hoofdstuk staan twee details die een enorme invloed hebben gehad op de Europese geschiedenis:
1. Uitsluitende toewijding aan het overschrijven van boeken (scriptores): Terwijl de monniken in de Egyptische woestijnen manden of touwen vlochten om hun brood te verdienen, voerde Martinus in Marmoutier een regel in die nieuw was in het Westen: het enige handwerk van het klooster was boeken met de hand overschrijven. Door de jongste monniken handschriften te laten kopiëren, plantte Martinus het zaadje van de latere middeleeuwse scriptoria, die een groot deel van de antieke en christelijke cultuur zouden redden tijdens de val van het Romeinse Rijk.
2. Een kweekvijver van nieuwe bisschoppen: Doordat Marmoutier jongemannen uit de Romeinse aristocratie (nobiles) aantrok tot een leven zonder bezit, gewijd aan de studie van de Schrift, groeide het uit tot een echte geestelijke school, waaruit veel van de bisschoppen voortkwamen die de Kerk in Gallië hebben vernieuwd.