Isinalin ng makina, kasalukuyang nirerepaso. Malugod na tinatanggap ang mga pagwawasto.
Ang Buhay ni San Martin · Kabanata XXV
Ang pagdalaw ng May-akda kay San Martin: Ang obispong naghugas ng mga paa ng kaniyang biyograpo
Sa katunayan, matagal ko nang naririnig ang tungkol sa pananampalataya ni Martin, sa kaniyang paraan ng pamumuhay at sa kaniyang lakas ng kalooban, at taglay ko sa aking sarili ang napakalaking pagnanais na makilala siya nang personal; kaya naglakbay ako nang may napakalaking tuwa, sa isang paglalakbay na sadyang ginawa para dalawin siya. At dahil kinikimkim ko na ang pagnanais na isulat ang kaniyang talambuhay, sinamantala ko ang pagkakataon para tuwirang tanungin siya tungkol sa ilan sa mga bagay na ito — hanggang sa ipinahihintulot ng kaniyang kahinhinan na itanong ko — at kinalap ko ang iba mula sa mga nakasaksi sa mga pangyayari o nakaaalam ng mga ito nang tuwiran.
Halos hindi mo paniniwalaan ang kababaang-loob at pagmamahal na ipinakita niya sa pagtanggap sa akin noong pagkakataong iyon! Taos-puso siyang naantig at puno ng kagalakan sa Panginoon nang makitang gayon na lang ang pagpapahalaga namin sa kaniya kaya sadya kaming naglakbay para lang makita siya. Kahabag-habag na makasalanan ako — halos nahihiya akong ikuwento ito! — pagkatapos kaming parangalan sa pag-anyaya sa aming kumain sa kaniyang hapag, siya mismo ang nagbuhos ng tubig sa aking mga kamay bago kumain; at, pagsapit ng gabi, siya mismo ang lumuhod para hugasan ang aming mga paa! Wala man lang akong lakas ng loob na tumanggi o pigilan siya: gayon na lang kalaki ang awtoridad na moral na nadarama sa kaniya kaya ang sumuway sa kaniya ay para sa akin halos isang mabigat na pagkakamali.
Sa lahat ng pakikipag-usap niya sa amin, iisang bagay lang ang sinasabi niya: kung gaano kahalagang bitawan ang mga ilusyon ng mundo at ang mga pasanin ng buhay na ito para sumunod sa Panginoong Jesus nang malaya ang mga kamay at magaan ang puso. At paulit-ulit niyang iniharap sa amin, bilang pinakamahusay na buhay na halimbawa sa ating panahon, ang dakilang si Paulino — na binanggit ko kanina lang — na nagbenta ng napakaraming lupain para sumunod kay Kristo at halos nag-iisang tao sa ating henerasyon na tumupad nang letra por letra sa lahat ng hinihingi ng Ebanghelyo. Siya ang dapat nating tingnan, giit ni Martin, ang landas niya ang dapat nating sundan! Sinabi niyang napakapalad ng ating panahon na magkaroon ng buhay na patunay ng gayong pananampalataya at tapang: sa pagbebenta ng lahat para ibigay sa mga dukha gaya ng hiniling ni Jesus, ipinakita sa gawa ng isang napakayamang taong gaya ni Paulino na posibleng gawin ang inaakala ng lahat na imposible.
At anong katatagan, anong karangalan ang nasa mga salita at pananalita ni Martin! Anong kahanga-hangang linaw ng isip, anong bilis at anong linaw niya sa pagpapaliwanag ng pinakamahihirap na bahagi ng Bibliya! Dahil alam kong maraming nagdududa tungkol dito — ako mismo ay nakakita ng mga taong nagtaas ng kilay kahit ako pa ang nagkukuwento sa kanila — isinusumpa ko sa harap ni Jesus at ng pananampalatayang pinagsasaluhan natin na hindi pa ako kailanman sa buong buhay ko nakarinig mula sa bibig ninuman ng ganoon karaming karunungan, ganoon karaming talino o pananalitang ganoon kalinaw at kadalisay. Totoong, sa tabi ng kadakilaang moral ni Martin, mukhang maliit na bagay ang purihin ang kaniyang paraan ng pagsasalita; pero kamangha-mangha pa rin na ang isang taong hindi kailanman pumasok sa mga dakilang paaralan ay hindi nagkulang kahit sa kaloob na iyon.
Sa kabanatang ito, si Sulpicio Severo mismo ang pumapasok sa kuwento sa unang panauhan! Sa pagitan ng 394 at 396 AD, si Sulpicio — na noon ay isang batang biyudo mula sa isang napakayamang pamilya ng Aquitania, na nag-aral ng Batas at Oratorya sa Bordeaux — ay naglakbay patungong Tours para makilala ang matandang obispong si Martin (na noon ay mga 60 o 80 taong gulang na).
Para sa isang aristokratang Romano, ang dumating mula sa paglalakbay at makita ang panginoon ng bahay — at isa pang iginagalang na obispo — na lumuluhod sa sahig para punasan ang alikabok sa kaniyang mga sandalyas at hugasan ang kaniyang mga paa (isang serbisyong para lang sa mga pinakamababang alipin!) ay isang pagkayanig ng kalooban na bumago sa kaniyang buhay magpakailanman: pag-uwi, iniwan din ni Sulpicio ang kaniyang karera sa pamahalaan para magtatag ng isang komunidad na relihiyoso sa kaniyang lupain sa Primuliacum.
Pansinin mo rin ang marubdob na pagtatanggol ni Sulpicio sa talino ni Martin: minamaliit siya ng mga elitistang obispo ng Galia dahil isa siyang homo illiteratus — isang “taong walang pinag-aralan”, ibig sabihin, isang dating sundalong lumaki sa kuwartel na hindi nag-aral ng klasikong retorika sa mga dakilang paaralang Romano. Si Sulpicio, na isa sa mga pinakamahusay na manunulat ng kaniyang panahon, ay nagsisikap na manumpa sa kaniyang mga mambabasa na wala pa siyang narinig na sinumang nagpahayag ng sarili nang may gayong linaw, dalisay na wika at lalim gaya ng matandang sundalong iyon!