Machinevertaling, wordt nog nagekeken. Verbeteringen zijn welkom.
Het leven van Sint-Maarten · Hoofdstuk XXI
Gesprekken met de engelen en de Duivel met de bebloede ossenhoorn
Het staat ook vast dat Martinus vaak engelen zag en zelfs rechtstreeks met hen sprak. De Duivel zag hij zo duidelijk voor zich dat die nooit ongemerkt langs hem heen kon glippen, of hij nu verscheen zoals hij was of de meest uiteenlopende vermommingen aannam om kwaad te doen. Toen de Duivel besefte dat er geen list bestond waarmee Martinus te bedriegen viel, nam hij wraak door te pas en te onpas op te duiken, alleen maar om hem uit te schelden, omdat hij geen valstrikken voor hem kon zetten.
Op een dag stormde hij met een afgrijselijk gebrul de cel van Martinus binnen, met in zijn rechterhand, die helemaal onder het bloed zat, een bebloede ossenhoorn. Verrukt over het onheil dat hij zojuist had aangericht, schreeuwde hij hem toe: “Waar is je macht nu, Martinus? Ik heb zojuist een van de jouwen gedood!”
Martinus riep onmiddellijk de monniken, vertelde hun wat de Duivel zojuist had gezegd en stuurde hen alle cellen een voor een langs om te zien wie er ontbrak of wie een ongeluk was overkomen. Kort daarna kwamen ze terug met de boodschap dat alle monniken het goed maakten, maar dat een boer die per dag was ingehuurd om met een kar brandhout te halen die ochtend naar het bos was gegaan. Martinus vroeg meteen enkele broeders hem in allerijl te gaan zoeken. Niet ver van het klooster vonden ze de arme man uitgestrekt op de grond, al bijna dood. Met het beetje adem dat hij nog had, legde hij de monniken uit wat er was gebeurd: toen hij de leren riemen aantrok die bij het span ossen waren losgeraakt, had een van de dieren fel met zijn kop gezwaaid en hem een hoorn in de lies gestoten. Enkele ogenblikken later stierf hij.
Het is aan iedere lezer om na te denken over de redenen waarom God toeliet dat de Duivel de hand had in een ongeluk als dit. Wat bij Martinus verbazing wekte, was de helderheid waarmee hij, zowel in dit geval als in veel vergelijkbare gevallen, van dingen wist lang voordat ze gebeurden, of meteen een innerlijke waarschuwing kreeg om de broeders te vertellen wat er op afstand gaande was.
In dit hoofdstuk staan twee heel mooie menselijke details:
1. “Een van de jouwen”: Omdat de monniken van Marmoutier teruggetrokken in gebed leefden (en de jongsten hun dagen doorbrachten met het overschrijven van boeken), huurde het klooster landarbeiders uit de omgeving in (mercede conducti, per dag betaald) om met ossenkarren brandhout uit het bos te halen. Ook al was hij geen monnik, die eenvoudige arbeider hoorde bij de geestelijke familie van Martinus.
2. Geen makkelijke antwoorden op het lijden: Tegenover de tragische dood van die man bij een arbeidsongeval probeert Sulpicius Severus geen moraliserende les te verzinnen of het slachtoffer de schuld te geven. Hij is zo eerlijk de vraag open te laten: “Het is aan iedere lezer om na te denken over de redenen waarom God toeliet dat de Duivel de hand had in een ongeluk als dit” (Viderit is, quo judicio Domini...).