Kalahating BalabalIka-11 ng Nobyembre · Araw ni San Martin
Pista ni San Martin
Sa isang gabi tuwing Nobyembre, mula Portugal hanggang Estonia, nagsisindi ng apoy ang mga tao para sa iisang lalaki.
Superbass · CC BY-SA 4.0
Germany · Austria · Switzerland
Ang lakad na may mga parol
Pagdilim, naglalakad ang mga bata sa mga kalye na may dalang mga parol na papel, na karamihan ay ginawa sa paaralan, at umaawit ng mga awit ni San Martin. Madalas silang sabayan ng isang banda ng musiko. Ang pinakamalalaking prusisyon, sa mga bayang gaya ng Kempen at Bocholt, ay dinadaluhan ng hanggang 8,000 katao.
Ang Pista ni San Martin, o Araw ni San Martin, ay ika-11 ng Nobyembre. Iyon ang araw na inilibing si Martin sa Tours noong taong 397. Wala sa aklat ni Sulpicio ang alinman sa mga kaugalian sa ibaba. Nabuo ang mga ito sa sumunod na labing-anim na siglo.
Tradisyong nabuo kalaunan
- 11.11ang araw na inilibing siya sa Tours, noong 397
- 27bansa at rehiyon sa pahinang ito
- 40araw ng ayuno na dating nagsisimula kinaumagahan
- 8,000katao sa pinakamalalaking prusisyon ng parol
Bakit ika-11 ng Nobyembre
Namatay si Martin noong ika-8 ng Nobyembre 397 sa Candes. Dinala ang katawan niya pasalungat sa agos ng Loire hanggang Tours at inilibing pagkaraan ng tatlong araw. Ang araw ng libing ang pinanatili ng simbahan.
Pagsapit ng Edad Medya, naging mahalagang hati na ng taon ng mga magsasaka ang petsang ito. Tapos na ang ani, puwede nang tikman ang bagong alak, kinakatay ang mga hayop na hindi mapapakain sa buong taglamig, dapat nang bayaran ang upa, at nagpapalit ng amo ang mga lingkod.
Bakit may mga parol
Sa Germany, Austria, Switzerland, Netherlands at Flanders, naglalakad ang mga bata sa mga kalye pagdilim, may dalang mga parol na papel at umaawit. Sa maraming bayan, pinangungunahan sila ng isang nakakabayong nakapulang balabal, at isinasadula sa dulo ang tagpo sa pintuang-lungsod.
Madalas magtapos ang lakad sa isang siga, at binibigyan ang mga bata ng matamis na tinapay na hugis maliit na tao. Sa ilang bahagi ng Netherlands, nagbabahay-bahay naman sila at umaawit kapalit ng mga kendi.
Bakit gansa
Ayon sa isang alamat na lumitaw kalaunan, nagtago si Martin sa kulungan ng mga gansa para hindi siya gawing obispo, at ibinuking siya ng ingay ng mga gansa. Iba ang kuwento ni Sulpicio tungkol sa pagkakahalal sa kaniya, at wala siyang binabanggit na gansa.
May mas simpleng dahilan din. Mataba ang mga gansa tuwing Nobyembre, at ang araw na ito ang huling handaan bago ang apatnapung araw na ayuno bago mag-Pasko, na minsan ay tinatawag na Kuwaresma ni San Martin. Inihaw na gansa pa rin ang ulam ng araw na ito sa Germany, Austria, Hungary, Czechia at timog Sweden.
Tag-init ni San Martin
Sa malaking bahagi ng Europa, Tag-init ni San Martin ang tawag sa ilang araw na banayad at maaraw ang panahon sa mga petsang malapit sa pista. Ayon sa alamat, nang ipamigay ni Martin ang kalahati ng balabal niya, nahawi ang mga ulap at sumikat ang araw para painitin siya.
Ano ang hitsura nito
Rhineland
Ang nakakabayong nakapulang balabal
Sa unahan ng prusisyon, may nakakabayong lalaking nakadamit na sundalong Romano. Sa dulo, nakakasalubong niya ang isang pulubi, at muling hinahati ang balabal. Nabuo ang organisadong prusisyon na may Martin na nakakabayo sa Rhineland bandang 1900.
Germany · Limburg · Flanders
Ang siga ni San Martin
Karaniwang nagtatapos ang lakad sa isang siga. Noong ikalabinlimang siglo, napakaraming sinisindihan sa Rhineland kaya binansagan ang pista na araw ng mga tilamsik.
Rhineland · Westphalia · Luxembourg
Ang taong tinapay
Pagkatapos ng prusisyon, binibigyan ang bawat bata ng hugis-taong tinapay na matamis at may lebadura, na pasas ang mga mata at may maliit na puting pipang luwad. Sinasabing kumakatawan ang pipa sa bakulo ng obispo.
Netherlands
Bahay-bahay
Sa gabi ng ika-11 ng Nobyembre, nagbabahay-bahay ang mga batang Dutch na may dalang parol at umaawit kapalit ng mga kendi o prutas. Dati, mga remolatsang inuka ang mga parol. Matagal itong naging pista ng pamamalimos ng mga dukha; mula dekada 1920, para na ito sa lahat ng bata.
Richterswil, Switzerland
Dalawampu't limang tonelada ng singkamas
Sa ikalawang Sabado ng Nobyembre, pinapatay ang mga ilaw sa kalye ng Richterswil sa Lawa ng Zurich, at dumadaan ang isang prusisyon ng mga parol at karosang inukit mula sa mga singkamas ng taglagas. Mga 25 tonelada ang itinatanim para dito.
Mula Skåne hanggang Burgenland
Ang gansa
Inihaw na gansa ang ulam ng araw: may pulang repolyo at dumpling sa Germany, may lapad na tinapay na tinatawag na mlinci sa Slovenia at Croatia, at may naunang maanghang na sabaw ng dugo ng gansa sa timog Sweden. Halos lumipat na sa pato ang Denmark, mga 600,000 nito bawat taon.
Portugal
Magusto
Nagtitipon ang mga magkakaibigan at pamilya sa paligid ng apoy, nag-iihaw ng kastanyas sa baga at tinitikman ang bagong alak, kasama ang magaang água-pé o ang matamis na jeropiga. Nagbibiruan sila, umaawit at pinapahiran ng abo ang mukha ng isa't isa.
Galicia, Espanya
Magosto
Sa pagitan ng Todos los Santos at Araw ni San Martin, nag-iihaw ang hilagang Espanya ng kastanyas na may chorizo at bagong alak. Sa Ourense, na si Martin ang patron, umaakyat ang buong bayan sa mga burol tuwing ika-11 ng Nobyembre para gawin ito.
Poznań, Poland
Ang croissant na may sertipiko
Isang hugis-bakal-ng-kabayong tinapay na patong-patong ang masa, na may palamang puting buto ng poppy, nuwes at pasas. Ayon sa kuwento, noong 1891 hiniling ng isang kura paroko sa mga tao niya na gumawa ng isang bagay para sa mga dukha, at gumawa ang isang panadero ng mga croissant na binili ng mayayaman at ipinamigay sa mahihirap. Protektado ang pangalan nito sa European Union mula 2008.
Poznań, Poland
Ang araw ng pangalan ng isang kalye
Mula 1993, may parada ang Poznań sa kalyeng tinatawag na Święty Marcin. Pinangungunahan ito ng isang nakakabayong gumaganap na santo, at iniaabot sa kaniya ng alkalde ang mga susi ng lungsod.
Malta
Ang supot
Binibigyan ang mga batang Maltese ng supot na tela na may walnut, hazelnut, almendras, kastanyas, pinatuyong igos at prutas, at may matamis na tinapay sa ibabaw. Dati, ginagamit sa mga laro ang mga nuwes.
Tours, Pransiya
Kung saan ito nagsimula
Dito inilibing si Martin noong ika-11 ng Nobyembre 397. Nasa kripta ng basilikang nakapangalan sa kaniya ang puntod niya, at ipinagdiriwang pa rin doon ang araw.
Bansa-bansa
Lahat ng nahanap at nasuri namin, mula kanluran pasilangan at hilaga patimog. Marami sa mga kaugaliang ito ay sa iisang rehiyon o iisang bayan lang, at ang ilan ay mas inaalala kaysa ginagawa.
Portugal
Dia de São Martinho
- Magusto: apoy, inihaw na kastanyas, unang tikim ng bagong alak, água-pé at jeropiga.
- Pinapahiran ang mga mukha ng abo mula sa apoy.
- Sa Barqueiros, dati ay may iniiwang mesa ng kastanyas pagsapit ng hatinggabi para sa mga yumaong kamag-anak.
- Ang mga banayad na araw sa paligid ng pista ang Verão de São Martinho. Sa bersiyong Portuges ng alamat, umuulan noon at hindi nagniniyebe, at pagkatapos ay sumikat ang araw nang tatlong araw.
Espanya
San Martín · San Martiño
- Magosto sa Galicia, magüestu sa Asturias, magosta sa Cantabria, gaztainerre sa Basque Country: kastanyas, chorizo at bagong alak.
- Nagsisimula ang pagkatay ng baboy sa mga bahay, na pinagmulan ng pinakakilalang salawikaing Espanyol tungkol sa araw na ito.
- May apat na araw na pista ng San Martiño ang Moaña sa Galicia.
Pransiya
La Saint-Martin
- Ipinagdiriwang ng Tours ang pista sa puntod niya.
- Sa paligid ng Dunkirk, hinahanap ng mga batang may parol na remolatsa ang nawawalang asno ng santo at binibigyan sila ng maliliit na brioche, tuwing ika-10 ng Nobyembre.
- Sa Alsace, naglalakad ang mga pamilya sa gabi na may mga pinintahang parol na papel.
- May mga perya ni San Martin sa Angers, Pontoise, Voiron at L’Isle-Jourdain.
- Dahil sa armistisyo ng ika-11 ng Nobyembre 1918, naging pambansang araw ng paggunita ang petsa.
Belgium
Sint-Maarten · Saint-Martin
- Sa paligid ng Ypres at Aalst, si San Martin, hindi si San Nicolas, ang nagdadala ng regalo sa mga bata, sa gabi ng ika-10 ng Nobyembre. Inilalabas ng mga bata ang sapatos nila.
- Sa Ypres at Aalst, dumarating siya sakay ng bangka.
- Sa West Flanders, sinusundan siya ng mga bata na may mga parol na inukit mula sa remolatsa.
- Sa Mechelen, nagbabahay-bahay ang mga batang nakakostyum, walang parol, at umaawit ng sarili nilang awit.
- Nagsisindi ng mga siga ang Belgian Limburg. Sa silangang nagsasalita ng Aleman, naglalakad na may mga parol gaya sa Germany.
Netherlands
Sint-Maarten
- Nagbabahay-bahay ang mga bata na may dalang parol sa gabi ng ika-11 ng Nobyembre at umaawit kapalit ng mga kendi.
- Sa Limburg, nagtatapos ang gabi sa isang malaking siga.
- Sa Utrecht, na siya ang patron, pinatutunog ang malaking kampanang Martin ng Dom Tower at iginagawad ang isang premyong tinatawag na Balabal ni San Martin.
- May pamilihan ng gansa ang Coevorden tuwing Nobyembre mula pa 1490.
Luxembourg
Mäertesdag
- Sa Vianden, sa pinakamalapit na Sabado, nagsasalubong ang dalawang prusisyon ng sulo mula sa magkabilang pampang ng ilog Our, na nagwawasiwas ng mga nagliliyab na basket, at sinusunog ang dalawang mataas na puno ng abeto na binalot ng dayami.
Germany
Martinstag · Sankt Martin · Martini
- Mga prusisyon ng parol sa likod ng isang nakakabayong nakapulang balabal, na nagtatapos sa isang siga.
- Nagbabahay-bahay ang mga bata at umaawit kapalit ng mga kendi. May isang dosenang lokal na pangalan ang kaugaliang ito.
- Bawat bata ay nakakatanggap ng taong tinapay o matamis na pretzel.
- Sa Luteranong hilagang Germany, umaawit ang mga bata tuwing ika-10 ng Nobyembre, kaarawan ni Martin Luther, na bininyagan sa Araw ni San Martin at ipinangalan sa kaniya.
- Sa Franconia, isang tauhang nakabalahibo na tinatawag na Pelzmärtel ang nagdadala ng mga nuwes at gingerbread, at ng pamalo para sa mga batang nagpasaway.
- Nagbubukas ang karnabal nang 11:11 sa Cologne, Düsseldorf at Mainz.
- Madalas pa ring mula sa isang Araw ni San Martin hanggang sa susunod ang mga kontrata ng upa sa bukid.
Austria
Martini
- Mga prusisyon ng parol mula dekada 1960, na karamihan ay inoorganisa ng mga kindergarten.
- Si Martin ang patron ng Burgenland, kung saan pista opisyal ang ika-11 ng Nobyembre at sarado ang mga paaralan.
- Sa mga nayon ng alak sa paligid ng Lawa ng Neusiedl, tinitikman at “pinupuri” ang batang alak sa mga bodega, kasabay ng gansa.
- Binabasbasan ng mga pari ang bagong alak, at binibigyan ng pangalan ang isang bariles bago makainom mula rito ang sinuman.
- Sa Pinzgau, nagbabahay-bahay ang mga batang lalaki na nagpapatunog ng mga kampana ng baka para markahan ang pagtatapos ng panahon ng pagpapastol.
Switzerland
Martini · Saint-Martin
- Sursee: ang Gansabhauet, isang taga sa gansa nang may piring sa mata.
- Richterswil: ang prusisyon ng mga parol na singkamas.
- Sa lahat ng kantong nagsasalita ng Aleman, umuukit ang mga bata ng mga araw, buwan at bituin sa mga singkamas.
- Sa Ajoie, sa Jura, ang pista ay isang mahabang kainan ng baboy na maraming putahe, na inuulit pagkaraan ng isang linggo.
- May perya ni San Martin ang Vevey mula pa 1470.
Italya
San Martino
- Binubuksan ang mga bariles para sa unang tikim ng bagong alak, kasabay ng mga unang kastanyas.
- Venice: mga batang may kaldero at takip, at ang biskwit na nakakabayo.
- Sa araw na ito natatapos ang mga kontrata sa bukid at lumilipat ng bahay ang mga kasamá. Sa ilang bahagi ng Emilia-Romagna, ang “gumawa ng San Martin” ay nangangahulugan pa ring lumipat ng tirahan.
- Sa South Tyrol, tinitikman ang bagong alak kasabay ng speck at inihaw na kastanyas mula Araw ni San Martin hanggang Araw ni Santa Catalina.
- Nagluluto ang Sicily ng matitigas na biskwit na may anis na isinasawsaw sa matamis na alak.
- Sa Milan, nagsisimula ang Adbiyento sa Linggo pagkatapos ng Araw ni San Martin, dalawang linggong mas maaga kaysa sa iba pang bahagi ng mundong Katoliko.
Malta
Jum San Martin
- Nakakatanggap ang mga bata ng supot ng mga nuwes, igos at prutas.
- May prusisyon, perya at tanghalan ng mga hayop ang nayon ng Baħrija.
Ireland
Lá Fhéile Mártain
- Sa bisperas, kinakatay ang isang tandang at iwiniwisik ang dugo nito sa pintuan at sa apat na sulok ng bahay.
- Walang gulong na dapat umikot sa araw na ito: walang gilingan, walang ruweka, walang kariton.
- Hindi pumapalaot ang mga mangingisda sa Wexford.
Britain
Martinmas
- Sa Scotland, ang Martinmas ay isa sa apat na takdang araw ng taon, kung kailan binabayaran ang upa at kinukuha ang mga lingkod.
- Sa East Riding ng Yorkshire, kinukuha ang mga manggagawa sa bukid para sa buong taon sa mga perya ng Martinmas, at isang shilling ang nagpapatibay sa kasunduan.
- Kinakatay at inaasnan ang mga baka para sa taglamig bilang “Martlemas beef”.
- Mula 1919, Remembrance Day na ang petsa, ang araw ng paggunita sa mga nasawi sa digmaan.
Denmark
Mortensaften
- Inihaw na pato, na dati ay gansa, sa gabi ng ika-10 ng Nobyembre.
Sweden
Mårtensafton
- Hapunang gansa tuwing ika-10 ng Nobyembre, ngayon ay sa Skåne na lang halos: itim na sabaw, inihaw na gansa, keyk na mansanas.
Norway
Mortensmesse
- Sa mga lumang kalendaryong patpat na kahoy, gansa o bakulo ng obispo ang marka ng araw.
- Tinawag itong gabi ng oso, kung kailan pumapasok ang oso sa lungga nito.
- Sa ilang distrito, nagsasabit ang mga bata ng mga medyas na puno ng dayami. Kinukuha ni Obispo Morten ang dayami para sa kabayo niya at nag-iiwan ng mga barya at kendi.
Finland
Martinpäivä
- Sa Araw ni San Martin nagpapalit ang taon sa bukid: ginagawa ang mga kontrata ng upa at binabayaran ang mga lingkod.
- Ngayon, mga parokya at mga estudyante ng teolohiya na lang halos ang nagdiriwang nito, tuwing ika-10 ng Nobyembre.
Estonia
Mardipäev
- Nagbabahay-bahay sa bisperas ang mga nakamaskarang “pulubi ni Martin”, umaawit at nagsasabog ng butil.
- Dapat tapos na ang lahat ng gawain sa bukid pagsapit ng araw na ito, at bawal ang pag-iikid ng sinulid dito.
- Kakambal nito ang Araw ni Santa Catalina tuwing ika-25 ng Nobyembre, kung kailan puti ang suot ng mga nagbabalatkayo.
Latvia
Mārtiņi
- Mga prusisyon ng mga nakamaskara na nakasuot ng binaligtad na abrigong balahibo.
- Tinatapos ng araw ang paggiik at pagpapastol at sinasalubong ang taglamig.
Lithuania
Šv. Martyno diena
- Sa Samogitia, kumakain ng gansa ang bawat sambahayan at binabasa ang taglamig sa buto ng dibdib nito.
- Sinasabing iniikot ng mga pastol ang isang puting kambing sa isang puting puno ng birch para mapabilis ang unang niyebe.
- May lakad na may mga parol ang Klaipėda mula 2009.
Poland
Dzień Świętego Marcina
- Poznań: ang parada at ang mga croissant ni San Martin.
- Ibinalik ng Pomerania ang gansa ni San Martin mula 2013.
- Sa paligid ng Hajnówka, niluluto ang isang keyk na maraming patong na tinatawag na marcinek.
- Ang ika-11 ng Nobyembre ay Araw ng Kalayaan din ng Poland.
Czechia
Svatý Martin
- Binubuksan ang unang alak ng taon nang alas-onse tuwing ika-11 ng Nobyembre.
- Inihaw na gansa, at mga tinapay na hugis bakal ng kabayo na may palamang nuwes o buto ng poppy.
- Kapag umulan ng niyebe, dumating na si Martin sakay ng puting kabayo.
- Ang mga trabahador sa bukid na hindi na-renew ang kontrata ay binibigyan ng mga tinapay na ito bilang baon sa daan.
Slovakia
Deň svätého Martina
- Mga handaang gansa tuwing taglagas. Kilala para dito ang nayon ng Slovenský Grob malapit sa Bratislava.
- Nakaalay kay Martin ang katedral ng Bratislava.
Hungary
Márton-nap
- Sabaw ng gansa, inihaw na gansa at ang bagong alak.
- Iniiwasan ang paglalaba at pagsasampay sa araw na ito, alang-alang sa mga hayop.
- Binabayaran ang mga pastol, at nagbibigay sila sa magsasaka ng sangang birch na maraming sanga, na ginagamit sa tagsibol para itaboy palabas ang mga hayop.
- May linggo at perya ni San Martin ang Szombathely, kung saan ipinanganak si Martin.
Slovenia
Martinovo
- “Binibinyagan” ang katas ng ubas at nagiging alak.
- Sa Maribor ang pinakamalaking pista.
- Gansa na may mlinci.
Croatia
Martinje
- Ang binyag ng katas ng ubas, na naitala sa hilaga mula pa ikalabimpitong siglo, na may kunwaring obispo at ninong para sa alak.
- Sa Sveti Martin na Muri, nagdadamit na mga sundalong Romano ang mga tao at sumusunod sa isang nakakabayo pagkatapos ng Misa.
Romania
Sankt Martin
- Naglalakad na may mga parol ang komunidad na Aleman ng Satu Mare sa likod ng isang nakakabayo, kasama ang mga banda ng musiko mula sa mga nayon.
Ang inaawit ng mga tao
Sa Aleman, ang mga awit na alam ng bawat bata ay “Sankt Martin ritt durch Schnee und Wind”, “Ich geh mit meiner Laterne” at “Laterne, Laterne, Sonne, Mond und Sterne”. Ang inaawit ng mga batang Dutch ay “Sint-Maarten, Sint-Maarten, de koeien hebben staarten”. May buong uri ng mga awit ni San Martin ang Estonia, ang mardilaul.
Maiikling sagot
Kailan ang Pista ni San Martin?
Ika-11 ng Nobyembre taon-taon. Sa ilang lugar, sa gabi bago nito ginagawa ang pagdiriwang.
Sino si San Martin?
Si Martin ng Tours, isang sundalong Romano na ipinanganak bandang 316, umalis sa hukbo, naging monghe, at naging obispo ng Tours sa Galia mula 371 hanggang 397. Pinakakilala siya sa paghati ng kaniyang balabal para ibahagi ito sa isang pulubi.
Pista opisyal ba ito?
Hindi bilang Pista ni San Martin. Sa ilang bansa, pista opisyal ang ika-11 ng Nobyembre sa ibang dahilan, gaya ng Armistisyo ng 1918 o ng Araw ng Kalayaan ng Poland.
Nasa orihinal na Buhay ni Martin ba ang mga kaugaliang ito?
Wala. Sumulat si Sulpicio Severo habang buhay pa si Martin. Ang gansa, ang mga parol at ang alamat tungkol sa panahon ay dumating lahat kalaunan.
Kalaunan na dumating ang mga kaugalian. Nasa aklat ang tao.
Ang balabal → Kunin ang aklat, libre Ang puntod ni San Martin Flyer na puwedeng i-print para sa mga parokya at grupo
Tinipon mula sa mga artikulo ng Wikipedia tungkol sa pista sa mga dalawampung wika at mula sa mga pambansang imbentaryo ng pamana, noong Nobyembre 2026. Nag-iiba ang mga kaugalian sa bawat bayan; kung wala rito o mali ang sa inyo, sabihin sa amin. May nakitang mali? Sabihin sa amin
Mga larawan (15)
- Children with glowing St Martin's lanterns gathered in a ring around the Martinsfeuer bonfire in Köln-Neuehrenfeld, Cologne, Germany, 2015. — Superbass, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
- A rider dressed as St Martin in a red cloak and Roman helmet on a white horse leads the lantern procession (Martinszug) in Köln-Neuehrenfeld, Cologne, Germany, 10 November 2017. — Superbass, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
- Martinsfeuer bonfire throwing sparks into the night sky at the festival ground in Manderbach, Dillenburg, Germany, 11 November 2016. — Christian Pulfrich, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
- A Weckmann, the sweet yeast-dough figure with a clay pipe baked for St Martin’s Day, 2021. — Opzwartbeek, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
- Sint-Maarten procession in Amsterdam-Noord, the Netherlands, 11 November 1967: children with paper lanterns going from house to house. — Jack de Nijs for Anefo / Anefo, CC0, Wikimedia Commons
- Carved turnip lanterns (Räbeliechtli) glowing in the dark at the Räbechilbi turnip lantern parade in Richterswil, Switzerland, 2025. — Armineaghayan, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
- Roast St Martin's goose (Martinigansl) served with red cabbage and a potato dumpling, Austria, 2020. — Karl Gruber, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
- Roasted-chestnut vendors with a smoking roasting cart in Belém, Lisbon, Portugal. — Fernando Moital from Évora, Portugal, CC BY 2.0, Wikimedia Commons
- Magosto chestnut festival with musicians in traditional Galician dress at the municipal market of Pontevedra, Galicia, Spain, 2025. — Jorge Franganillo, CC BY 4.0, Wikimedia Commons
- Rogal świętomarciński, the St Martin's croissant of Poznań, Poland, filled with white poppy seed and cut in half, 2021. — Polonist, CC BY 2.0, Wikimedia Commons
- St Martin's Day procession on Święty Marcin street in Poznań, Poland, 11 November 2006, with a rider in Roman armour. — User:Patnac, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
- A Maltese Saint Martin's bag (Borża ta' San Martin), the cloth bag of nuts and sweets given to children, 2010. — Demdem (talk) (Uploads), CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
- The tomb of Saint Martin in the crypt of the Basilica of Saint Martin, Tours, France, 2025. — Benjamin Smith, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
- Pieter Bruegel the Elder, The Wine of Saint Martin's Day, c. 1565-1568 (Museo del Prado, Madrid), after restoration. — Pieter Brueghel the Elder, Public domain, Wikimedia Commons
- El Greco, Saint Martin and the Beggar, oil on canvas, c. 1597-1599 (National Gallery of Art, Washington). — El Greco, Public domain, Wikimedia Commons