Isinalin ng makina, kasalukuyang nirerepaso. Malugod na tinatanggap ang mga pagwawasto.
Ang Buhay ni San Martin · Kabanata XXVI
Ang larawan ng kalooban: Ang palihan ng panday at ang pagtitiyaga niya sa sarili niyang mga pari
Malapit nang matapos ang aklat na ito at panahon nang magwakas — hindi dahil wala nang maikukuwento pa tungkol kay Martin, kundi dahil ako mismo, gaya ng mga mahihinang makatang nauubusan ng hininga sa huling bahagi ng kanilang akda, ay nadudurog sa kadakilaan ng paksa.
Dahil kung ang mga nakikitang pangyayari sa kaniyang buhay ay maisasalita pa, mahusay man o hindi, pagdating sa kaniyang buhay-kalooban, sa kaniyang tahimik na pang-araw-araw na gawain at sa pusong iyon na laging kaisa ng Diyos, sinasabi ko nang buong prangka: walang salita ng tao na sapat para ilarawan ang mga ito. Ang panatag at timbang na katatagang iyon sa kaniyang mga pag-aayuno, ang pagtitiis na iyon sa mga gabing ginugol nang gising sa pananalangin na para bang araw, hindi kailanman nag-aaksaya ng kahit isang minutong malayo sa paglilingkod sa Diyos, hindi kailanman nahuhulog sa katamaran o naliligaw sa makamundong mga bagay, kumakain at natutulog lang ng pinakakaunting kailangan para manatiling nakatayo ang katawan — inaamin ko nang walang pagmamalabis na kahit si Homero mismo, gaya ng kasabihan, kung babalik siya mula sa daigdig ng mga patay, ay hindi mailalarawan ang lahat ng ito nang nararapat, gayon na lang nahihigitan ng buhay ni Martin ang kayang ilaman ng isang aklat.
Walang kahit isang oras, walang kahit maikling sandali ang lumipas na hindi siya nananalangin o nakalubog sa pagbabasa; sa katunayan, kahit kapag nagbabasa siya o may iba siyang gawaing hawak, hindi niya kailanman inihihiwalay ang kaniyang puso sa panalangin. Ipinaaalaala niya ang nakasanayang kilos ng mga panday na, habang hinuhubog ang nagbabagang bakal, ay paminsan-minsang pumupukpok nang marahan sa bakanteng palihan para ipahinga ang braso nang hindi nawawala ang ritmo: gayon din si Martin, kahit kapag mukhang abala siya sa ibang mga bagay, ay patuloy na nananalangin sa kalooban sa lahat ng oras.
Anong pambihira at maningning na tao, walang kakayahang magkunwari o magtanim ng masamang hangarin! Hindi siya kailanman humatol sa sinuman, hindi kailanman gumanti sa mga gumawa sa kaniya ng masama. Nagkamit siya ng gayong kalaking pagtitiyaga sa harap ng mga insulto kaya, bagaman siya ang obispo ng diyosesis, kahit ang mga klerikong pinakamababa ang ranggo ay madalas siyang tratuhin nang walang paggalang at walang nangyayari sa kanila: hindi kailanman dahil doon ay inalis niya ang sinuman sa kanila sa puwesto o tumigil siyang pakitunguhan sila nang buong pagmamahal.
Iniiwan sa atin ng kabanatang ito ang isa sa mga pinakamagandang larawan sa sinaunang panitikan: ang palihan ng panday (incus fabrorum). Sa mga lumang pandayan (at maging sa mga tradisyonal na pagawaan hanggang kamakailan lang!), habang iniikot ng panday ang piraso ng bakal sa apoy gamit ang kaniyang sipit, hinahayaan niyang pumukpok ang martilyo nang maluwag at may ritmo nang tuwiran sa bakal ng palihan para hindi maputol ang indayog ng kaniyang braso. Para kay Sulpicio, ang pananalangin ay hindi, kay Martin, isang hiwalay na gawain: ito ang walang-tigil na tibok ng puso sa gitna ng buong buhay.
At sino ang mga “klerikong pinakamababa ang ranggo” (infimi clerici) na ito na nang-insulto kay Martin sa loob mismo ng diyosesis ng Tours nang hindi niya pinarurusahan? Ang pinakatanyag na kaso (na ikinuwento kalaunan ni Sulpicio sa kaniyang Mga Diyalogo) ay ang sa isang batang paring nagngangalang Bricio (Brice), na malakas na nanlibak sa mga pangitain at dukhang pananamit ni Martin. Nang hilingin ng mga galit na monghe sa obispo na palayasin ito, ang isinagot lang ni Martin ay: “Kung pinagtiisan ni Kristo si Judas, bakit hindi ko pagtitiisan si Bricio?” — at idinagdag niyang balang araw ay magsisisi si Bricio at hahalili sa kaniya bilang obispo ng Tours, na nangyari nga noong 397!