Isinalin ng makina, kasalukuyang nirerepaso. Malugod na tinatanggap ang mga pagwawasto.
Ang Buhay ni San Martin · Kabanata XXII
Ang mga balatkayo nina Jupiter, Mercurio at Venus — at ang pangako ng kapatawaran sa Diyablo mismo
Sa marami pang ibang pagkakataon, sa pagsisikap na mahuli ang santo sa pamamagitan ng sanlibong pakana, nagpakita ang Diyablo sa harap ng kaniyang mga mata sa iba’t ibang anyo: minsan ay nag-aanyo itong Jupiter, mas madalas ay Mercurio, at hindi rin bihirang sumulpot ito na may hitsura ni Venus o ni Minerva. Hindi kailanman nawawala ang kapanatagan, laging ipinagtatanggol ni Martin ang sarili sa pamamagitan ng tanda ng krus at ng panalangin.
Madalas ding marinig ang mga pangkat ng demonyo na sumisigaw sa kaniya ng mga walang-pakundangang insulto; pero dahil alam niyang lahat ng ito ay puro kasinungalingang walang saysay, hindi pinapansin ni Martin ang mga paratang. May ilang monghe pa ngang nagkuwento na minsan ay narinig nila ang isang demonyong humarap kay Martin sa mayabang na tono, tinatanong siya kung bakit niya tinanggap sa monasteryo ang ilang kapatid na, noong nakaraan, ay dinungisan ang biyaya ng binyag ng mabibigat na pagkakamali at kasalanan bago nagsisi — at sinimulan nitong isa-isahin ang mga lumang kasalanan ng bawat isa sa kanila.
Sinabi ng mga mongheng iyon na tahasan siyang sinagot ni Martin na ang mga pagkakamali ng nakaraan ay nabubura kapag taos-pusong nagbago ng buhay ang isang tao at na, sa awa ng Diyos, ang sinumang tumigil sa pagkakasala ay may karapatan sa kapatawaran. Nang isalungat ng Diyablo na ang malalaking makasalanan ay hindi karapat-dapat sa awa at na hindi na muling pinatatawad ng Diyos ang mga nadadapa pagkatapos ng binyag, sinasabing ibinigay ni Martin sa kaniya ang pambihirang sagot na ito:
“Kung ikaw mismo, kahabag-habag, ay titigil sa pag-uusig sa sangkatauhan at magsisisi sa kasamaang ginawa mo, kahit ngayon, na napakalapit na ng araw ng Huling Paghuhukom, gayon na lang ang tiwala ko sa Panginoong Jesu-Kristo kaya ipapangako ko sa iyo ang kapatawaran ng Diyos!”
Anong kahanga-hangang katapangan ng pagtitiwala sa kabutihan ng Diyos! Kahit wala siyang awtoridad na garantiyahan ang gayong pangako, ipinakita ni Martin sa mga salitang iyon ang kalawakan ng kaniyang puso. At yamang ang Diyablo at ang kaniyang mga bitag ang pinag-uusapan natin, sulit ikuwento rito ang isang pangyayaring naganap sa napakalapit na lugar: kahit hindi ito tuwirang nangyari kay Martin, malinaw nitong ibinubunyag ang kaniyang lakas na espirituwal at karapat-dapat itong maitala, para makapag-ingat ang lahat sakaling may lumitaw na katulad na kaso.
Ang kabanatang ito ay may dalawang tumatatak na sandali ng espirituwalidad ng ikaapat na siglo:
1. Sina Jupiter, Mercurio, Venus at Minerva: Para sa mga Kristiyano ng Antigwedad, ang mga diyos ng panteong Romano ay hindi lang mga makatang tauhan ng mitolohiya; itinuturing silang mga mapanlinlang na puwersang espirituwal na gumagamit ng mga maskarang iyon para tuksuhin ang mga tao — si Jupiter sa pamamagitan ng ambisyon sa kapangyarihan, si Mercurio sa pamamagitan ng katusuhan at pera, si Venus sa pamamagitan ng pang-aakit at si Minerva sa pamamagitan ng kayabangang intelektuwal.
2. Ang pangangako ng kapatawaran kay Satanas mismo: Noong panahon ni Martin, may mga napakahihigpit na pangkat sa loob ng Simbahan na naniniwalang ang sinumang gumawa ng mabigat na kasalanan pagkatapos mabinyagan ay hindi na kailanman mapapatawad. Hindi lang tinatanggap ni Martin nang bukas-palad sa monasteryo ang mga lalaking may mahirap na nakaraan, kundi umabot pa siya sa pagsasabi sa Diyablo mismo na kahit ito ay patatawarin ni Kristo kung magsisisi ito! Napakatapang nitong pagpapatibay sa walang-hanggang awa ng Diyos (malapit sa kaisipan ng teologong si Origenes) kaya nadama ni Sulpicio Severo na kailangang magdagdag agad ng isang maingat na paalaala para sa kaniyang mas ortodoksong mga mambabasa: “Kahit wala siyang awtoridad na garantiyahan ang gayong pangako, ipinakita ni Martin sa mga salitang iyon ang kalawakan ng kaniyang puso.”